Page Title

05.05.10
In de week herdacht wordt dat de Tweede Wereldoorlog voor Nederland 70 jaar geleden begon, literatuurprogramma's met De Oorlog als thema. Met G. Durlacher, Theun de Vries, W.F. Hermans en Simon Vestdijk. Ook binnen andere genres biedt Cultura 24 aandacht aan Oorlog en Vrede, zoals bij Klassieke muziek.

5 mei | 20u00 | Adriaan van Dis in gesprek met G. L Durlacher
6 mei | 20u00 | De onvergetelijken: Theun de Vries
7 mei | 20u00 | Schrijvers over de oorlog: W.F. Hermans
7 mei | 20u30 | Schrijvers over de oorlog: Simon Vestdijk

Gerhard Leopold Durlacher (Baden-Baden, 10 juli 1928 - Haarlem, 2 juli 1996) was een Nederlandse schrijver en socioloog.
Hij werd geboren in een liberaal-joods gezin in Duitsland. In 1937 vestigde hij zich met zijn ouders in Rotterdam, nadat zij waren gevlucht voor de nazi’s. De vlucht was tevergeefs. Het gezin werd op 3 oktober 1942 gearresteerd en op transport gesteld naar Westerbork.Theresienstadt en vervolgens naar Auschwitz. Op 8 mei 1945 werd Gerhard Durlacher door de Russen bevrijd. Zijn vader kwam om in Bergen-Belsen, zijn moeder in Stutthof.

Van 1964 tot eind 1983 was G.L. Durlacher docent sociologie aan de Universiteit van Amsterdam.
Pas op latere leeftijd schreef Durlacher een aantal boeken over zijn ervaringen in de Tweede Wereldoorlog, als Joods jongetje in Baden-Baden in het boek Drenkeling en als kampgevangene in Strepen aan de hemel. In het laatste boek uit Durlacher scherpe kritiek op de geallieerden die niet ingrepen hoewel zij tot in detail op de hoogte waren van het lot van de Joden in de door Hitler-Duitsland bezette landen.

Theun de Vries is geboren in 1907 en debuteerde op zijn twintigste met de dichtbundel Terugkeer, en schreef meer dan honderd boeken, waaronder een monografie, een filmscenario en twee hoorspelen die alle vier over Spinoza gaan. Hij schreef voornamelijk in het Nederlands, maar ook wel in het Fries (Earst en lêst (1977); Paden fan it ferline (1997); Stins en krite (1997). Sommige van zijn boeken zijn vertaald. Hij werkte ook onder de pseudoniemen Sybrand Vos, A. Th. Van Nieulandt, M. Swaertdrager en Ibn-Askari. Zijn bekendste boek is Het meisje met het rode haar (1956), een roman over de verzetsstrijdster Hannie Schaft;
De Vries heeft vooral veel sociale en historische romans geschreven. Aanvankelijk deed hij dat vanuit een vrij romantisch standpunt, later uitgesproken politiek waarbij het persoonlijke steeds meer in het politieke verweven raakte.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog verrichtte De Vries verzetswerk. Hij werd opgepakt en 10 maanden in kamp Amerfoort opgesloten, voor hij door het verzet werd bevrijd.
Theun de Vries is vrijwel zijn leven lang lid geweest van de CPN. Dat heeft hem in tijdens en na de Koude Oorlog veel vrienden gekost. Ook werd hij uit de PEN gezet.
Theun de Vries overleed in 2005 op 97 jarige leeftijd.


W.F. Hermans heeft enkele oorlogsromans geschreven waarin het handelen van de mens enkel leidt tot mislukking. De Donkere kamer van Damokles, De tranen der Acacia's en Herinneringen van een engelbewaarder. Willem Otterspeer werkt al geruime tijd aan de biografie van Willem Frederik Hermans. Dat boek wordt nu verwacht in 2011. Onlangs is een ander boek van Otterspeer verschenen, Hermans in hout, waarin de biograaf de sleutel tot het schrijverschap gevonden zegt te hebben. Op 27 april is het 15 jaar geleden dat de schrijver overleed in het Academisch Ziekenhuis Utrecht.

Ook Simon Vestdijk overleed in het AZU, in 1971. Hij groeide op in Harlingen- in een aantal boeken komt het stadje terug als Lahringen. Hij ging er naar de driejarige HBS, waar zijn vader, een strenge man, gymnastiekleraar was. Daarna ging hij naar de Rijks-HBS te Leeuwarden. Vestdijk was een goede leerling, maar vond weinig aansluiting bij leeftijdgenoten. Vanaf zijn zeventiende had hij regelmatig last van depressies. Zijn jeugd te Harlingen en Leeuwarden beschreef hij later in de Anton Wachter-cyclus.
Hij studeerde van 1917 tot 1927 medicijnen aan de Universiteit van Amsterdam en leerde tijdens zijn studie Jan Slauerhoff kennen. Net als Slauerhoff was hij korte tijd waarnemend huisarts en scheepsarts. Na 1932 wijdde hij zich geheel aan de literatuur.
Vestdijk woonde meer dan dertig jaar samen met Ans Koster, die in 1965 overleed. In datzelfde jaar trouwde hij met Mieke van der Hoeven. Het paar kreeg een zoon en een dochter.

Vestdijk was auteur van ca. 200 boeken. Vanwege deze enorme productie noemde de dichter Adriaan Roland Holst hem "de man die sneller schrijft dan God kan lezen". Vestdijk werd lange tijd beschouwd als Nederlands voornaamste kanshebber op de Nobelprijs voor de Literatuur. Nagenoeg alle Nederlandse literaire prijzen zijn hem toegekend. Vestdijk ontving onder meer de P.C. Hooftprijs (1950); de Constantijn Huygensprijs (1955); en de Staatsprijs der Nederlandse Letteren (1971). Pastorale 1943 is dé oorlogsroman van Simon Vestdijk. Een belangrijk thema in de roman is de strijd tussen goed en kwaad, toegespitst op de tegenstelling loyaliteit— verraad. En de menselijke kleingeestigheid en domheid, die kunnen leiden tot groot kwaad: tot misverstanden met verschrikkelijke gevolgen.