Page Title

30.01.10
Uitzending: Zaterdag 30 januari, 14.15 uur op Cultura24 en Radio4!

Programma:
Mozart - Serenade in c (KV388) uit 1782
De serenade met z’n knappe vierdeligheid eerder als een symfonie te beschouwen dan simpel entertainment voor een zich vervelende stadsadel. Alleen al de dramatiek van het eerste deel (Allegro) kan onmogelijk als achtergrond dienen voor het uitwisselen van de laatste roddels en nieuwtjes. En de finale (Allegro), met z’n mooie variaties die vooruit wijzen naar de variaties van het Pianoconcert in c, doet hier niet voor onder.

Het Andante en het Menuetto staan evenzeer op een muzikaal en constructief hoger plan dan men toentertijd van een ‘serenade’ had kunnen en mogen verwachten. Zo heeft het Menuetto wat haar constructie betreft op generlei wijze nog iets van doen met het luchtige, hoofse vertier van de oor¬sponkelijke dans. Mozarts menuet bestaat nog steeds gewoontegetrouw uit de eigenlijke dans en in het midden een Trio.

Maar de dans zelf is opgebouwd uit een ingenieuze canon en het trio bestaat zelfs uit een dubbelcanon in de omkering: de tweede hobo begint de melodie, de twee speelt twee maten later dezelfde melodie gespiegeld (alle stijgende intervallen zijn dalend en alle dalende zijn stijgend geworden). Vervolgens speelt de eerste fagot de hobo¬partij een kwint lager na en wordt deze weer twee maten later gespiegeld door de tweede fagot!

Mahler: Des Knaben Wunderhorn
Hoewel Mahler niet de eerste was, die orkestliederen schreef – liederen waarin het orkest niet weg te denken is, liederen die zelfs menigmaal ronduit sym¬fonisch van opzet zijn – behoren zijn orkest¬liederen tot het mooiste en vol¬maakste wat er op dit gebied rond de eeuw¬wis¬seling gepresteerd is. Niet eer¬der werd door een componist de lied¬kunst zo sterk naar de grote concertzalen ver¬wezen. Niet eerder werden liederen zo sterk door het or¬kestrale kleurenpalet gesubjectiveerd.

In de liederen uit Des Knaben Wunderhorn wordt dat nog versterkt door de theatrale ele¬menten die Mahler er als oprecht the¬a¬ter¬man in verwerkt heeft, door de fan¬fares, de volksachtige en volkse melodieën en de spraakjesachtige ver¬haal¬trant (er was er eens...) die de muziek zozeer be¬palen. Twee liederen zijn zelfs duetten, namelijk Trost im Unglück en het Lied des Verfolgten im Turm. Hier heeft Mahler een dialoog ingebracht die niet door slechts een enkele vokalist gezongen zou moeten worden. Tegelij¬kertijd is van duetten als samenzang geen sprake; het zijn antifonen, de solisten wisselen elkaar af.

Uitvoerenden:
Radio Kamer Filharmonie olv Philippe Herreweghe
Amanda Forsytje, sopraan
Alice Coote, mezzosopraan
Thomas Mohr vervangt tenor Pavol Breslik, die wegens acute keelontsteking verhinderd is.
Florian Boesch, bariton

tekst uit programmaboekje ZaterdagMatinee - Leo Samama
Meer informatie: www.zaterdagmatinee.nl