Page Title

16.03.09
Boeken op TV! Schrijvers aan het woord. Interviews, gedichten en reportages van bekende en minder bekende schrijvers en dichters. Elke zondag om 11:30 op Nederland 1 en elke dinsdag om 23:00 op Cultura. 


=========================================
ARCHIEF
=========================================


Zondag 15 maart op Ned.1, maandag 16 maart op Cultura

De geheimen van de Maasai
Honderd jaar geleden waren ze de meest gevreesde stam in Afrika, mede-Afrikaan en kolonist sloegen eensgezind op de vlucht als ze in aantocht waren. Nu zijn er minder dan 1 miljoen Maasai over en dat worden er steeds minder. Ze hebben iedere vorm van modernisering geweigerd en worden nu door concurerende stammen naar onvruchtbare gebieden gedwongen. Ton van der Lee en Jan Dries Groenendijk kregen de unieke kans om de leefwijze, de rituelen en de verhalen van de Maasai vast te leggen voor het te laat is. Ze schreven een boek, De geheimen van de Maasai inclusief documentaire op DVD.

-------------------------------------------------------------------
Zondag 8 januari op Ned. 1, maandag 9 februari op Cutlura
Eric Mecking
Een gesprek met historicus Eric Mecking over de nieuwe editie van zijn boek Deflatie in aantocht, waarin hij jaren geleden de huidige crisis al voorspelde. In deze uitgebreide en geactualiseerde editie wordt helder uiteengezet dat we met deze kredietcrisis aan het begin staan van de grootste economische terugval sinds de jaren dertig. Ons staat een nieuwe grote depressie te wachten die in combinatie met de toenmende vergrijzing wel moet leiden tot ernstige problemen met onze pensioenen en de verworvenheden van de verzorgingsstaat.

-------------------------------------------------------------------
Zondag 18 januari op Ned. 1, maandag 19 januari op Cultura
Eb en Vloed - Ronald Havenaar

Aan de vooravond van de inauguratie van Obama een gesprek met de historicus Ronald Havenaar over zijn boek Eb en Vloed. Over de verhouding tussen Europa en Amerika.

Met het aantreden van Ronald Reagan als president van de Verenigde Staten in 1981 brak een periode aan waarin Europa en de vs uit elkaar groeiden. Reagan verving de ‘ontspannen’ relatie met de toenmalige Sovjetunie door een ideologische confrontatie met dit ‘evil empire’.
Deze mentaliteitskloof heeft de afgelopen dertig jaar de verhoudingen bepaald. De vraag is: gaat er nu iets veranderen?

-------------------------------------------------------------------
Zondag 11 januari
Vals plat in de Oeral - De historici Sjoerd Keulen en Ronald Kroeze

Een gesprek met de historici Sjoerd Keulen en Ronald Kroeze die samen met Marc Hanneman Vals plat in de Oeral schreven. Een zoektocht naar de oostgrens van Europa.

Terwijl de Europese Unie de afgelopen jaren maar nieuwe lidstaten bleef accepteren, wilde niemand vertellen waar die uitbreiding zou stoppen. Drie jonge historici besloten daarop dan maar zelf te bepalen waar Europa ophoudt en te begrijpen wat Europa nu eigenlijk precies is.

Met een opblaasbare grenspaal trokken zij in de zomer van 2007 door veertien landen op zoek naar de historische en actuele grenzen van Europa.

-------------------------------------------------------------------
Zondag 4 januari
Het succes van slechte seks - Dirk Draulans
Boeken opent het Darwinjaar met een gesprek met de Vlaamse journalist en bioloog Dirk Draulans over zijn boek Het succes van slechte seks waarin hij ontleedt hoe de evolutieleer van Charles Darwin ook van toepassing is op de mens.

Dirk Draulans is doctor in de zoölogie en studeerde in Leuven en Oxford. Daarna werd hij journalist bij Knack en berichtte over het Midden-Oosten. Over deze belevenissen bracht hij ook de bundel reisverhalen 'De schaduw van Saddam' uit.

Zijn interesse in dieren bleef bestaan en hij had ook enige tijd een rubriek in “De laatste show”: Applaus voor de natuur. Hij bracht vaak dieren mee naar de studio en gaf dan uitleg over deze diersoort.

In 2008 publiceerde hij 'Het succes van slechte seks', over de invloed van de evolutie op ons leven.

-------------------------------------------------------------------
Zondag 14 december
Opium van het volk - Dick Pels
Socioloog Dick Pels praat over zijn nieuwe boek Opium van het volk. Hoe moeten we omgaan met de terugkeer van de religie in een cultuur die van God los leek te zijn gekomen?

De intocht van de islam in het Westen heeft botsingen veroorzaakt in de seculiere cultuur. Ook in Nederland zoeken zowel allochtonen als autochtonen naar zingeving en houvast in een wereld die onvoorspelbaarder wordt. Dick Pels onderzoekt de redenen voor een toegenomen verlangen naar godsdienst en verkent de relatie tussen religie en politiek.

-------------------------------------------------------------------
Zondag 7 december
Dolle Amina’s - Samira Bendadi
De Vlaamse journaliste Samira Bendadi over moslimas en feminisme.

'De moslimvoruw wordt onderdrukt. De oorzaak ervan ligt in de islam. Bevrijd de vrouw van de islam en alles wordt opgelost.'
Dit is de teneur van het debat over de situatie van de moslima, of ze nu in Brussel, in Parijs of in Kandahar woont.
Maar hoe gaat men in de moslimwereld om met kwesties die in het Westen zoveel stof doen opwaaien?
Bestaat er feminisme in de Arabische wereld?
Hoe denkt me in Arabische landen zoals Marokko en Egypte over de situatie van de vrouw?
En hebben die Arabische opinies invloed op de gemeenschappen van moslims in Europa en in Vlaanderen?

-------------------------------------------------------------------
Zondag 30 november
Kikker gaat fietsen - Maarten van Buuren
Professor Maarten van Buuren over zijn depressie: In een vroeg voorjaar valt de veelgeprezen vertaler en essayist Maarten van Buuren ten prooi aan een depressieve crisis. Bewegen, doen en denken vertragen en komen uiteindelijk tot stilstand. Alle levenslust verdwijnt in een grauwe mist en lost daarin op. In zijn boek "Kikker gaat fietsen" blikt Van Buuren terug op deze periode.

-------------------------------------------------------------------
Zondag 23 november
Europa Europa! Over dichters van de Grote Oorlog - Geert Buelens
Een gesprek met Geert Buelens over zijn boek "Europa Europa! Over dichters van de Grote Oorlog."
In de Europese geschiedenis vormt de Eerste Wereldoorlog een keerpunt, politiek maar ook cultureel. De Grote Wereldoorlog wordt wel de Literaire Oorlog genoemd, omdat gedichten als 'In Flanders Fields' tot de dag van vandaag tot het collectieve geheugen over de wereldbrand behoren. Over Britse dichters als Siegfried Sassoon en Wilfred Owen verschenen al tientallen studies, maar nooit eerder werd het verhaal van de oorlog verteld in zijn volledige Europese context.

Aan de hand van hun werken en belevenissen belicht Geert Buelens in dit boek hoe onder meer Rainer Maria Rilke, Fernando Pessoa, Paul van Ostaijen, Anna Achmatova, Vladimir Majakovski, Giuseppe Ungaretti en Guillaume Apollinaire de oorlog hebben beleefd en beschreven.

-------------------------------------------------------------------
Zondag 16 november
Het puberende brein - Eveline Crone
Een gesprek met ontwikkelingspsychologe Eveline Crone over hoe het brein werkt als de mens in de puberfase is.
Waarom verslapen pubers zich zo vaak? Waarom zijn zij het ene moment zo volwassen en het volgende moment zo onmogelijk?
Maar tegelijkertijd: hoe komt het dat juist zij vaak uit blinken in sport, kunst en creativiteit?

-------------------------------------------------------------------
Zondag 9 november
Het morele instinct - Jan Verplaetse
Een gesprek met de Vlaamse moraalfilosoof Jan Verplaetse over zijn boek Het morele instinct.
Wat is goed en wat is kwaad? Hoe komt het dat familieleden elkaar eerder helpen dan vrienden? Wat betekent het dat we een geweldmoraal hebben? Maar bovenal: een verhandeling over de natuurlijke oorsprong van onze moraal.

-------------------------------------------------------------------
Zondag 2 november
Weest manlijk, zijt sterk. Pim Boellaard (1903-2001)
Het leven van een verzetsheld door Jolande Withuis

Sociologe Jolande Withuis schreef een boek over Pim Boellaard (1903-2001).

"Pim Boellaard was een held – een verzetsheld, maar ook een held in de wijze waarop hij zijn jaren in de zwaarste concentratiekampen doorstond" zegt mevrouw Withuis over de man die bij de staf van prins Bernhard hoorde maar ook bewondering afdwong bij zijn communistische medegevangenen.
-------------------------------------------------------------------
Zondag 26 oktober
Tjalie Robinson, biografie van een Indo-schrijver
met historicus Wim Willems
Gesprek met historicus Wim Willems over zijn studie Tjalie Robinson, biografie van een Indo-schrijver.

Tjalie Robinson was de enige echte Indo-schrijver van Nederland. Als kind van Oost en West werd hij in 1911 geboren te Nijmegen, om op te groeien in een militair milieu in Indië. In zijn levensloop spiegelt zich de geschiedenis van de eerste generatie Nederlanders uit de voormalige kolonie.

Tijdens de Japanse bezetting wordt hij van het ene naar het andere krijgsgevangenkamp gesleept. Tijdens de naoorlogse jaren van revolutie en migratie ontbrandt het heilig vuur in hem, en laat hij volop van zich horen. Als Tjalie Robinson, de gedreven journalist. Als Vincent Mahieu, de schrijver van een klein, maar uniek Indisch oeuvre. Als strijder tegen het vergeten van de overzeese geschiedenis, met zijn blad Tong Tong. Als organisator van het Indische leven, met Pasar Malams, een Kunstkring, een dorp in Spanje en een eigen blad in de Verenigde Staten.
-------------------------------------------------------------------
Zondag 19 oktober
De geschriften van Liezi, de taoïstische kunst van het relativeren
Jan de Meyer vertaalde een van de klassieke werken van het taoisme,
De geschriften van Liezi, de taoïstische kunst van het relativeren.








De teksten bevatten een schat aan fascinerende anekdotes en sprankelende dialogen over
de menselijke conditie,
het genieten van het leven,
de omgang met de dood,
maatschappelijk engagement,
spontaniteit,
de relatie tussen illusie en werkelijkheid,
het lot,
de relativiteit van kennis en
waardeoordelen.
En vraagt waarom streven naar deugdelijkheid vragen om ellende is, waarom de dood het hoogst bereikbare is?
-------------------------------------------------------------------
Zondag 5 oktober
De geschiedenis van Nederland in 12 moorden
Hoe menselijk zijn de bewoners van de lage landen?

Op de dag dat hun historische TV-Serie bij Teleac begint leggen de heren Blokker het nog één keer uit: er kleeft wat aan onze handen!

Jan, Jan jr. en Bas Blokker schreven een boek waarin zij op zoek gaan naar de Nederlandse identiteit.
Dit aan de hand van twaalf gewelddadige sterfgevallen uit onze historie.

-------------------------------------------------------------------
Zondag 5 oktober
De Crisiskaravaan, Achter de schermen van de noodhulpindustrie.
Linda Polman over haar boek De Crisiskaravaan
De hulpindustrie is uitgegroeid tot de vijfde economie ter wereld. Polman durft het aan zeer kritisch te kijken naar deze markt van vraag en aanbod. Van ons diepgeworteld verlangen goed te doen, worden de ontvangers van hulp lang niet altijd beter. De vraag waar Florence Nightingale al in 1859 over debateerde met Henri Dunant is nog steeds aan de orde: Schiet hulp het doel voorbij als oorlogvoerende partijen er hun voordeel mee doen?

-------------------------------------------------------------------
Zondag 28 september
De hoogvlaktes
Lieve Joris over haar nieuwste boek
De reis van Lieve Joris door Congo begon bijna twintig jaar geleden in het uiterste westen van het land, waar haar Belgische heeroom missionaris was.
Zij vertelt over haar reis door het onherbergzame Oost-Congo. Het is een gebied zoals er in Afrika zovele zijn: een mengeling van militarisme, bijgeloof en profetieën regeert er het dagelijks leven. En ’s nachts bezweert de plaatselijke bevolking haar angst voor oorlog met opzwepende kerkdiensten.

-------------------------------------------------------------------
Zondag 21 september
Verschil mag er zijn
Martine Delfos
Gesprek met psychologe Martine Delfos over haar boek "Verschil mag er zijn", over de verschillen tussen mannen en vrouwen. Waarom rapen mannen geen spullen op die zij niet op de trap hebben gelegd? Waarom hebben mannen het minder snel koud dan vrouwen? Waarom kunnen vrouwen beter tegen pijn dan mannen, die op hun beurt weer niet zo snel naar de dokter gaan? En hoe komt het dat vrouwen zich beter in anderen kunnen verplaatsen dan mannen?

-------------------------------------------------------------------
Zondag 14 september
Jezus van Nazareth
door Paul Verhoeven
Nederlands beroemdste filmregisseur Paul Verhoeven schreef een boek over Jezus van Nazaret.
Onze verlosser die hem al een leven lang intrigeert. Wie was Jezus werkelijk? En is hij echt gestorven zodat onze zonden zouden worden vergeven?

-------------------------------------------------------------------
Zondag 7 september
Het einde van de standaardtaal
door Joop van der Horst
In "Het einde van de standaardtaal" betoogt hij dat de taal niet verloedert zoals we geneigd zijn te denken maar dat er een nieuwe manier aan het ontstaan is waarop we met taal omgaan.

Hij schetst de geschiedenis van ons spreken en schrijven, plaatst de geschiedenis van de nationale talen in internationaal verband, legt uit hoe de boekdrukkunst haar stempel op taalregels drukte en laat zien hoe hoe de nieuwe -papierloze- media nieuwe vormen en normen aan onze communicatie toevoegen.

-------------------------------------------------------------------
Zondag 8 juni
Voor een echt succesvol leven
Bas Haring over zijn nieuwste boek
Wim Brands in gesprek met Bas Haring over zijn nieuwe boek Voor een echt succesvol leven. Publicist Bas Haring, in het dagelijks leven hoogleraar 'publiek begrip van wetenschap' aan de Leidse universiteit buigt zich in zijn nieuwe boek over de vraag waarom wij succes najagen. En geeft antwoord op vragen als: Is een succesvol iemand te benijden? Hoe komt het dat we wel willen winnen, maar niet willen verliezen? Is het erg als de mensheid verdwijnt? Kan een team winnen als alle spelers verliezen?

NB Deze aflevering werd eerder uitgezonden in 2007.

-------------------------------------------------------------------
Zondag 1 juni

De groeten aan de Koningin
Karin Anema over Suriname

"Switi Sranan, een land zo anders dan Nederland en toch vertrouwd; zo ver weg en toch dichtbij."

Karin Anema trok door Suriname en doet verslag van de rijkdom aan culturen en het binnenland. Zo ontmoet de oorspronkelijke bewoners en trekt met hen door de Amazone. Tijdens een van haar tochten ontmoet ze de marrons, de nakomelingen van gevluchte slaven en een traditionele medicijnman met mystieke krachten. Een reis door een land dat nog voelbare banden met Nederland heeft...

Deze aflevering werd eerder uitgezonden op 7 januari 2007


-------------------------------------------------------------------
Zondag 25 mei

De depressie-epidemie
Trudy Dehue over een geschiedenis van de neerslachtigheid.

Een gesprek met hoogleraar wetenschapsgeschiedenis Trudy Dehue over haar boek De depressie-epidemie; een geschiedenis van de neerslachtigheid.

Nederland hoort tot de meest welvarende, vrije en gelukkige landen, zo constateren wetenschappelijk onderzoekers van het geluk.
Maar tegelijk zijn anti-depressiva de meest geslikte medicijnen; talloos zijn de andere therapieën, de zelfhulpboeken en de internetpagina's over depressiviteit.
En dan stellen deskundigen dat depressie nog grotendeels onderbehandeld is!

Is depressie een biologisch bepaalde ziekte die nu pas goed herkend en behandeld wordt?
Praten de hulpverlening en de farmaceutische industrie ons psychische stoornissen aan?
Of bracht de verzorgingsstaat mentale kleinzerigheid op grote schaal?


-------------------------------------------------------------------
Zondag 18 mei

Een gesprek met Steven van de Vijver die als arts enige tijd in Congo werkte. Hij schreef daarover het boek "Afrika is besmettelijk. "
Hierin vertelt hij dingen als:
'Kinderen worden aan de lopende band geboren maar in de zaal ernaast blazen hun broers en zussen net zo snel hun laatste adem uit. De bananenboom naast mijn hut heb ik nu al voor de derde keer tot op de bast gesnoeid, maar elke week krijg ik weer nieuwe bladeren in mijn gezicht’.

-------------------------------------------------------------------
Zondag 11 mei

Piet Calis vertelt over deze biografie In Vondel. Het verhaal van zijn leven (1587-1679) wordt de grote Nederlandse dichter midden in de zeventiende eeuw geplaatst: in het Amsterdam dat in verbluffend korte tijd uitgroeide tot de commerciële metropool van Europa en tegen de achtergrond van de Tachtigjarige Oorlog waarin de Nederlandse Republiek na een moeizame strijd haar onafhankelijkheid veroverde.

-------------------------------------------------------------------
Zondag 4 mei

In Boeken een gesprek met de uit Irak gevluchte schrijver Rodaan Al Galidi. Hij schreef een roman die zich afspeelt in zijn land van herkomst ten tijde van het schrikbewind van Saddam Hoessein: Dorstige rivier. Rodaan volgt in Dorstige rivier het lot van de familie en vertelt wat wij niet in het nieuws kunnen zien, wat er achter de schermen in Irak gebeurt.

-------------------------------------------------------------------
Zondag 27 april

In Boeken praat Wim Brands met Felicita Vos over haar boek Blauwe haren, zwarte ogen; over de cultuur van gitano’s, Roma, Sinti, ook wel zigeuners genoemd. Ook vandaag de dag worden veel Roma geminacht en verguisd en wordt in stereotype beelden over hen geoordeeld. Maar hoe ziet hun cultuur er dan wel uit? Felicita Vos neemt ons mee naar diverse delen van Europa waar haar hoofdpersonen leven en werken.

-------------------------------------------------------------------
Zondag 20 april

De Breinmachine
Wim Brands in gesprek met de Vlaamse gedragsbioloog Mark Nelissen over zijn boek De Brein Machine; de biologische wortels van emoties en gevoelens. Zijn we echt zo rationeel als we zelf denken? Wordt ons doen en laat gestuurd door ons verstand? Of werken er andere drijvende krachten in ons brein?

In  De Brein Machine beschrijft gedragsbioloog Mark Nelissen hoe emoties en gevoelens – wanneer het er echt op aankomt – de overhand nemen bij het sturen van ons gedrag. De vraag die deze darwinist zich intussen stelt is: hoe heeft de evolutie deze machine in ons voordeel ontworpen.

-------------------------------------------------------------------
Zaterdag 19 april 2008

Verveling

(Deze aflevering werd eerder uitgezonden in maart 2007)

Een gesprek met de filosoof Awee Prins over zijn dissertatie 'Uit verveling'. Prins stelt dat diepe verveling de verborgen grondstemming van onze tijd is. Hij schetst tevens de literaire geschiedenis van de verveling.

-------------------------------------------------------------------
Zondag 6 april:

Dit is geen dakloze
Onzichtbare dakloosheid in de stad


(c)Olivier van Beemen

Politicologe Wietske Versteeg over haar boek "Dit is geen dakloze".
Wytske Versteegs debuut gaat niet alleen over daklozen, maar ook over onszelf. Zij houdt ons een spiegel voor. Op straat lopen we het liefst aan een dakloze voorbij en dat maakt hem anders, onzichtbaarder dan andere toevallige passanten in de stad. Die onzichtbaarheid zit ook in ons denken over status, hulpverlening en verslaving, en in de stereotypering van daklozen: 'Ze zorgen alleen maar voor overlast!

-------------------------------------------------------------------
Zondag 30 maart:

Ontregelen
De stille revolutie die ons in een permanente reorganisatie bracht

Cultuurpsycholoog Jos van der Lans vertelt over zijn boek "Ontregelen", dat gaat over de stille revolutie die Nederland in permanente staat van reorganisatie heeft gebracht. Onder leiding van steeds meer aanwezige managers gaat alle aandacht uit naar interne procedures, waardoor stukje bij beetje de passie uit het werk wordt geperst.

-------------------------------------------------------------------
Zondag 23 maart:

Eindelijk buiten,
beschouwingen over het leven in de stad.

De Vlaamse filosofe Ann Meskens schreef een nieuw boek "Eindelijk buiten, beschouwingen over het leven in de stad".

‘Laat me maar wandelen, meende ik.
Het denken volgt wel.'

Eerder schreef Meskens een filosofisch boek over de filmmaker Tati, dat zich net als "Eindelijk buiten" ook laat lezen als een pamflet tegen cultuurpessimisme.
Of zoals Meskens zelf zei: 'Het gaat me bij Tati nog altijd om het lichtvoetige en het plezier -- omdat je anders de ernst niet uithoudt. Het gaat me om de tijd voor het eeuwige en vrolijke gelanterfant -- omdat je zonder dat het saaie twintigste-eeuwse arbeidsethos niet overleeft’.