
15.09.07
Op zaterdag 15 september een Scandinavische avond op Cultura, met veel aandacht voor de Noorse componist Edvard Grieg en de Finse componist Jean Sibelius.
Edvard Grieg
Edvard Hagerup Grieg (Bergen, Noorwegen, 15 juni 1843 - Bergen, 4 september 1907) is zonder twijfel de bekendste Noorse componist.
Griegs moeder had zang en piano gestudeerd en werd zijn eerste lerares. Eigenlijk wilde hij dominee worden, maar nadat de bekende violist Ole Bull enkele van de composities die hij tijdens deze lessen had gemaakt onder ogen kreeg, werd Grieg op zijn 15e naar het conservatorium in Leipzig gestuurd, waar hij piano en compositie studeerde.
Griegs subtiele harmonische stijl is sterk beïnvloed door de Noorse volksmuziek. Zijn bekendste werk is ongetwijfeld de Peer Gynt suite, die hij schreef als toneelmuziek bij het toneelstuk Peer Gynt dat Hendrik Ibsen in 1876 in opdracht van de Noorse regering maakte.
Andere bekende werken zijn het Pianoconcert in a mineur (1868), de tien Lyrische Stücke en de Holbergsuite. Van de Noorse regering krijgt Grieg een jaarlijks salaris waardoor hij onbekommerd kan componeren zonder op lesgeven aangewezen te zijn voor zijn levensonderhoud. Hij overlijdt aan de gevolgen van een tijdens zijn jeugd opgelopen longkwaal op 4 september 1907. Dit jaar is dat 100 jaar geleden, waardoor 2007 is uitgeroepen tot Grieg-jaar.
Jean Sibelius
Jean Sibelius (Hämeenlinna. 8 december 1865 – Järvenpää bij Helsinki 20 september 1957) wordt beschouwd als de bekendste Finse componist.
Sibelius studeerde muziek in Berlijn, Helsinki en Wenen. Na zijn studies werd hem door de staat in 1897 een levenslange toelage toegewezen door de Finse regering, zodat het ongestoord kon blijven componeren. Zijn bekendste werken zijn Finlandia, Valse Triste, het vioolconcert, de Karelia-suite en de Zwaan van Tuonela, een deel uit zijn Lemminkäinen-suite. Maar hij schreef veel meer: zeven symfonieën, meer dan honderd liederen en geestelijke muziek. Sibelius liet zich met name inspireren door de Kalevala, het Finse nationale epos, bijvoorbeeld in zijn koorsymfonie Kullervo. In zijn werk zijn echter geen directe invloeden uit de volksmuziek verwerkt, zoals bij Grieg wel het geval was.
Hoewel Sibelius pas in 1957 overleed, componeerde hij sinds 1925 niets meer, wegens een grote neiging tot zelfkritiek.
Dit jaar is het 50 jaar geleden dat Jean Sibelius overleed. En dus is 2007 behalve Grieg-jaar ook Sibelius-jaar.
Programmering Cultura
20.30: Cultura Journaal met Andrew Makkinga.
20.40: Museumpleinconcert.
Registratie van het jaarlijkse openluchtconcert op het Museumplein te Amsterdam door het Koninklijk Concertgebouworkest onder leiding van de Duitse gastdirigent Alexander Liebreich.
Uitgevoerd worden onder andere: ‘Ochtendstemming’, ‘Anitra’s dans’, ‘Solveigs lied’ en ‘In de hal van de bergkoning’ uit ‘Peer Gynt’ van Edvard Grieg en ‘Valse triste’ uit ‘Kuolema Opus 44’ van Jean Sibelius.
21.45: NPS Klassiek: het Vioolconcert van Sibelius.
Documentaire over de Finse componist Jean Sibelius n.a.v. het vioolconcert van Sibelius dat uitgevoerd wordt door violiste Sarah Chang en het Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. Jaap van Zweden. Aandacht voor het vioolconcert, repetities, het leven en werk van Jean Sibelius en de in Nederland woonachtige Finse musici Virpi Räisänen, violiste en zangeres, en Jussi Jaatinen, dirigent. Oorspronkelijk uitgezonden door de NPS in 2006.
22.30: Great Composers: Mozart
Zevendelige serie over de grote componisten. Dit keer is de beurt aan Wolfgang Amadeus Mozart. Musici en kenners spreken over zijn leven en werk. Helaas is dit programma niet ondertiteld.
Uitzending op Cultura:
Zaterdag 15 september, 20.30 uur en herhaling in de week hierna. Raadpleeg voor de exacte uitzendtijden de programmagids op de homepage.