Page Title

09.08.07
Mart Stam - De architect
Portret van de Nederlandse architect en meubleontwerper Mart Stam (1899 - 1986) gemaakt door archtectuurhistoricus Gerrit Oorthuys en documentairemaker Hank Onrust.
Mart Stam is een architect met een klein oeuvre waarover veel geschreven is. Zijn bekendste wapenfeit is misschien wel de ujitvinding van de achterpootloze buizenstoel. Dit revolutionaire stoelontwerp kreeg meteen navolging door beroemde ontwerpers als Mies van der Rohe en Marcel Breuer. Lange tijd was onduidelijk wie de geestelijk vader was van deze stoel. In Duitsland zijn er vele rechtszaken over gevoerd, maar Stam heeft het patent.
Hij werkte mee aan het ontwerp van de van Nellefabriek maar wat zijn precieze rol hierbij is geweest blijft wat schimmig. Er komen elementen in het gebouw voor die duidelijk niet van zijn hand zijn. Toch heeft hij grote invloed op het ontwerp gehad.

In deze documentaire komt Stam over als een strenge, dogmatische functionalist die de architectuur wilde ontdoen van elke overbodigheid. In 1930 ging hij naar de Sovjet-Unie om mee te helpen aan de opbouw van de eerste socialistische staat ter wereld. Stam maakte het eerste stedenbouwkundige plan voor Maginitogorsk dat ten dele werd uitgevoerd. 
Hij was betrokken bij opleidingsinstituut Bauhaus en later aan de Amsterdamse kunstnijverheidsschool (de voorloper van de Rietveldacademie). Hij werkte mee aan projecten in Dresden en in Oost-Berlijn.
Aan het eind van zijn leven verdween hij voor vriend en vijand en leefde daar teruggetrokken met zijn zeer religieuze derde vrouw Olga.
Productie: jessica van Beek en Marjolein Leemhuis
Redactie: Gerrit Oorthuys
Regie: Hank Onrust
Eerder uitgezonden door de VPRO op 16 juni 1996
 
Herhaling in de week daarna. Raadpleeg voor exacte data en tijden de programmagids op de homepage.