Page Title

14.09.06
Binnenkort gaat de eerste paal in de grond van het nieuwe Fries Museum aan het zaailand in Leeuwarden. Architect Hubert-Jan Henket kreeg door een legaat van de Friese architect Abe Bonnema de opdracht om samen met bureau Bonnema het gebouw te ontwerpen. Omdat er al plannen bestonden voor deze plek is er een ontwerp gekomen waar, naast het Fries Museum, ook een nieuwe straat is toegevoegd met winkels en woningen. Niet iedereen in Leeuwarden was even enthousiast. Er moest een referendum aan te pas komen maar uiteindelijk zijn de plannen goedgekeurd. Wie is architect Hubert-Jan Henket die samen met bureau Bonnema verantwoordelijk is voor het ontwerp?

Architect Hubert-Jan Henket (1940) ontving in 1999 de Prins Bernhard Cultuurfonds Prijs voor Toegepaste Kunst en Bouwkunst. Niels Cornelissen maakte naar aanleiding daarvan een uitgebreid portret.

“Er wordt in Nederland veel te veel gebouwd, opdrachtgevers zouden eerst eens moeten aantonen dat hun huidige gebouw echt niet meer voldoet voordat ze iets nieuws mogen neerzetten.” Een architect die dit durft te zeggen verdient een prijs of een documentaire op de televisie.

Zoals dat gaat in de architectuur, heette Henket zo’n vijftien jaar geleden - hij was toen al vijftig - nog ‘jong en veelbelovend’. Met zijn ontwerp van de  prachtig in de oude stad Middelburg geïntegreerde rechtbank en met de fijngevoelige uitbreiding van het Haarlemse museum Teylers (de actievoerders tegen de uitbreiding hebben inmiddels ruiterlijk  hun ongelijk toe gegeven) en van het museum Boijmans van Beuningen te Rotterdam heeft Hubert-Jan Henket  zich inmiddels gevoegd bij de top van de Nederlandse architecten.

Henket is niet uit op de status van de superster, die per privé-jet de wereld rondvliegt om overal zijn gebouwen neer te strooien. Voor hem is een goede architect juist niet de dictator die de wereld zijn wil oplegt. Voor Henket is een gebouw in de eerste plaats een gebruiksvoorwerp. Bovendien voegt een goed gebouw zich naar de omgeving, maar is altijd ook een verrijking.

Als leerling van Aldo van Eyck is Henket een groot bewonderaar van de Modernen Rietveld, Duiker en Dudok. Hij ziet ook hun fouten. Hij gelooft dat een architect altijd moet zoeken naar nieuwe oplossingen, maar het idee dat voor het nieuwe al het bestaande zou mogen wijken is hem vreemd.
Volgens Henket is het juist de opdracht van de architect met behoud van het verleden te komen tot nieuwe architectuur. “Overal downtown Atlanta’s bouwen is niet zo moeilijk, veel moeilijker is het nieuwe architectuur te integreren in die unieke, historisch gegroeide Europese binnensteden van ons.”  Toch zal Henket nooit een replica ontwerpen van een jaren dertig villa of een boerderij in oud Hollandse stijl. Henket bouwt veel in historisch waardevolle omgevingen, maar altijd met de meest moderne middelen.

Het bewust klein gehouden bureau van Henket is bij de opnames van deze documentaire bezig met twintig projecten: een dansacademie in Arnhem pal naast de door hem gerenoveerde Hogeschool voor de Kunsten (oorspronkelijk ontwerp van Gerrit Rietveld), de invulling van het Appelaar terrein in Haarlem (waar de lokale bevolking elke streep van zijn potlood met argusogen bekeek ..) een nieuwe verbouwing van het Boijmans, de supervisie op de uitbreiding van Schiphol ... de agenda van Henket en zijn dertien medewerkers was boordevol.
Het was dan ook een klein wonder, dat Henket de tijd vond om met een cameraploeg door Nederland te kruisen langs een groot aantal van zijn oude en nieuwe projecten en daarnaast ook nog Siena, Londen en Cordoba aan te doen, omdat  de oude architectuur en stedenbouw daar Henket nu eenmaal blijft inspireren.

Een aantal van de in deze documentaire voorkomende projecten zijn inmiddels gerealiseerd: de dansacademie Arnhem, het gerechtsgebouw de Appelaar in Haarlem. Er zijn nieuwe projecten bijgekomen waaronder het Nieuw Fries Museum in Leeuwarden. 

Oorspronkelijk uitgezonden door de NPS op 25 0ktober 1999
samenstelling en regie: Niels Cornelissen
productie NPS: george van Bremen jr en André Teelen
eindredactie NPS: Cees van Ede
Coproductie: NPS en Prins Bernhard Cultuurfonds

Uitzending op Cultura
donderdag 7 september 2006, 21.00 uur - herhaling in de week daarna, raadpleeg voor data en tijden de programmagids op de homepage.