
Het Nederlands Dans Theater (NDT) bestaat sinds 1959. Sinds de oprichting is het NDT uitgegroeid tot een van de meest toonaangevende en vernieuwende gezelschappen in de moderne dans ter wereld.
Oprichting
Het NDT is opgericht na een hoog opgelopen conflict tussen de dansers van het Nederlands Ballet dat destijds onder leiding stond van Sonja Gaskell. De dansers waren het niet eens met het beleid en eisten minder premières, een vast repetitieschema en een eigentijds repertoire. Zestien dansers scheidden zich van het Nederlands ballet en vormden onder leiding van Benjamin Harkarvy en met zakelijk leider Carel Birnie het Nederlands Dans Theater.
De eerste groep dansers bestond uit:
Mabel Alter
Willy de la Bije
Charles Czarny
Rudi van Dantzig
Olga Dzialiner
Han Ebbelaar
Jaap Flier
Pepita Goedemans
Martinette Janmaat
Hannie van Leeuwen
Gérard Lemaître
Hans van Manen
Alexandra Radius
Hans van der Togt
Annemarie Verhoeven
Aart Verstegen
Marianne Westerdijk
Veel van de oprichters van het NDT hebben hun teken achter gelaten op de Nederlandse dans, zoals Hans van Manen, Rudi van Danzig en Gérard Lemaître. Charles Czarny, Martinette Janmaat and Mabel Alter werden bekend als dansleraren aan diverse conservatoriums en dans academies in Rotterdam en Amsterdam.
In de jaren ’60 bracht het Nederlands Dans Theater voornamelijk repertoire dat bestond uit een combinatie van klassieke dans die sterk was beïnvloed door Amerikaanse moderne dans. Onder leiding van onder andere Hans van Manen als artistiek directeur en Jiří Kylián boekte het Nederlands Dans Theater nationaal en internationaal succes. Na diverse conflicten binnen de leiding van het NDT, heerste er in de eerste helft van de jaren ’70 een rommelig beleid. De rust kwam terug in 1975 na de komst van Jirí Kylian als artistiek leider.
Het Nederlands Dans Theater is sinds 1987 gevestigd in het Lucent Danstheater aan het Spui in Den Haag.
Artistieke directeurs
Benjamin Harkarvy (1959-1969) als choreograaf en artistiek directeur/artistiek co-directeur (met Hans van Manen). Hij is daarna nog co-directeur van het Nederlans Nationaal Ballet geweest en vanaf 1992 is hij directeur van the Dance Division of The Juilliard School in New York.
Hans van Manen (1961-1970) Vanaf 1960 tot 1971 was hij verbonden aan het Nederlands Dans Theater als danser (tot 1963) en choreograaf en vanaf 1961 tevens als artistiek leider. In die periode kwam Van Manen als choreograaf volledig tot ontplooiing.Na twee jaar freelancen trad hij als choreograaf/regisseur in dienst bij Het Nationale Ballet. Vanaf 1988 was Hans van Manen als vaste choreograaf weer terug bij het Nederlands Dans Theater. Zijn oeuvre telt thans meer dan 110 balletten (waarvan 62 voor het Nederlands Dans Theater).
Jaap Flier (1970- 1973) werd de nieuwe artistieke directeur. Hij stopte daarvoor met dansen maar bleef af en toe nog choreografieën maken.
Hans Knill (1975-1987) heeft samen met Jiří Kylián lang artistieke leiding gegeven aan het Nederlands Dans Theater.
Jiří Kylián (1975-1999), was de tweede artistieke directeur en vergaarde een nooit eerder voorgekomen succes en bekendheid voor het Nederlands Dans Theater. Hij was van 1975 tot 1999 directeur, en nadat hij was afgetreden als artistiek directeur, bleef hij bij het Nederlands Dans Theater als huischoreograaf en artistiek adviseur. Jiří Kylián vierde in april 1995 zijn 20-jarig jubileum bij het Nederlands Dans Theater met de grootschalige dansproductie Arcimboldo, waaraan alle dansers van Nederlands Dans Theater I, II en III deelnamen. Bij die gelegenheid werd hij benoemd tot Officier in de Orde van Oranje Nassau.
Marian Sarstädt (1962-1972/1999-2004) heeft zowel danser als staflid van de artistieke raad als adjunct-directeur een bijdrage aan het Nederlands Dans Theater geleverd.
Anders Hellström (2004 tot 2009) heeft een opleiding aan het Koninklijk Zweeds Ballet school gevolgd en heeft zowel daar als aan het Hamburg Ballet gedanst. Hij heeft ook bij het William Forsythe Ballet Frankfurt van 1993-1999 gezeten voordat hij artistiek directeur werd van Zweden’s Goteburg Ballet.
Per september 2009, kondigde het NDT aan dat de Amerikaanse danser en choreograaf Jim Vincent hun nieuwe artistieke directeur is. Jim Vincent (James Francis Vincent Jr.) werd geboren op 3 maart 1958 in Trenton, New Jersey (USA). Hij is getrouwd en heeft drie kinderen. Van 1978 tot 1990 danste hij bij Nederlands Dans Theater. Daarna vertrok hij naar het Spaanse Compañia Nacional de Danza van Nacho Duato waar hij van 1990 tot 1994 danste, maar ook adjunct artistiek directeur was. Vervolgens ging hij voor zes jaar naar Frankrijk waar hij eerst bij het Lyon Opera Ballet balletmeester en repetitor was (1994-1997), en daarna directeur ‘Corporate and Special Events’ bij Disneyland Parijs (1997-2000). In 2000 werd hij artistiek directeur van Hubbard Street Dance Chicago in de Verenigde Staten.
Huischoreografen
Yiří Kylián, Paul Lightfoot en Sol León (ook wel bekend als Lightfoot León).
Gastchoreografen
Het Nederlands Dans Theater werkt veel samen met geronommeerde gastchoreografen. Enkele voorbeelden hiervan zijn: Hans van Manen, Johan Inger, Lukáš Timulak, Marco Goecke, Medhi Walerski, Ohad Naharin, Tero Saarinen, Wayne McGregor en William Forsythe
[Groepen binnen het Nederlands Dans Theater
Het Nederlands Dans Theater bestaat uit twee groepen. Tot 2006 was er ook een derde groep.
Het NDT I is het grote gezelschap, opgericht in 1959 en bestaat uit dertig dansers. In leeftijd variëren zij van 23 tot 42 jaar .
Nederlands Dans Theater II is in 1978 opgericht en bestaat uit 16 dansers, die allen niet ouder zijn dan 23 jaar.
Het Nederlands Dans Theater III is op initiatief van Jiri Kylián in 1991 opgericht voor dansers van 40 jaar en ouder. In 2006 is het NDT III echter opgegeven wegens het ontbreken van voldoende structurele subsidie.
Repertoire
Het Nederlands Dans Theater werkt niet alleen met vaste huischoreografen Jiri Kylián en Lightfoot León, maar ook met diverse gastchoreografen. Zowel het NDT I als het NDT II touren ieder jaar door het binnen en buitenland met diverse shows.
50 jarig jubileum
Vanaf de zomer van 2009 wordt bij het NDT het 50 jarige jubileum gevierd. Dit viert het NDT onder andere met een speciale voorstelling waarin zowel het NDT I als II spelen. Verder viert het Nederlands Dans Theater hun jubileum door een ode te brengen aan verschillende grondleggers van het NDT. In een speciaal samengesteld programma gaat de schatkist van het fundament van het NDT open. Ook is er in 2009 een samenwerking met het Holland Dance Festival. Zij hebben het gehele festival opgedragen aan het Nederlands Dans Theater, vanwege het 50 jarig bestaan.
Onderscheidingen
Het Nederlands Dans Theater, de choreografen, de dansers en de groepen hebben verschillende prestigieuze awards en onderscheidingen ontvangen. Zo zijn Hans van Manen en Jiří Kylián beiden benoemd tot Officier in de Orde van Oranje Nassau. In Nederland is het Nederlands Dans Theater 12 keer onderscheden met een VSCD prijs (Vereniging van Schouwburgen en ConcertgebouwDirectie's). Twee keer is er een zwaan uitgereikt voor beste dansproductie en dansprestatie(Lightfoot Leon en Parvaneh Scharafali)
Ook zijn er diverse internationale prijzen gewonnen waaronder verschillende Nijinsky Awards. Ook is zijn twee choreografen (Hans van Manen, Jirí Kylían) en het NDT I onderscheiden op het prestigieuze Edinburgh International Festival.
In totaal zijn er vanaf 1960 tot 2009 meer dan 100 awards uitgereikt aan het Nederlands Dans Theater en zijn gezelschap.